Месяц: Февраль 2020

Հայոց դպրոցի բուն պատմությունն անխզելիորեն կապված է գրերի ստեղծման հետ։ Մեսրոպ Մաշտոցը, Սահակ Պարթև կաթողիկոսի աջակցությամբ, հայ գրերն ստեղծելուց հետո ձեռնամուխ է լինում կրթատներ հիմնելու գործին։ Առաջին դպրոցը՝ վարդապետարանը, բացվել է Վաղարշապատում։ Սկզբնական շրջանում դասավանդվել են Սուրբ գիրքը, վարքաբանություն և եռյակ գիտությունները (քերականություն, ճարտասանություն, դիալեկտիկա), հետագայում նաև աստղաբաշխություն, բարոյագիտություն, թվաբանություն և այլ առարկաներ։ Դպրոցը պատրաստել է ուսուցիչներ, քարոզիչներ և եկեղեցական գործիչներ, որոնք լուսավորական գործունեության էին մեկնում Հայաստանի տարբեր գավառները։ Այստեղ սովորելու և կատարելագործվելու էին գալիս Հայաստանի տարբեր վայրերից։

Դպրոցը հատկապես ծաղկում է ապրել Ղազար Փարպեցու ուսումնապետության ժամանակ։ Հատուկ ուշադրություն է նվիրվել սաների ֆիզիկական դաստիարակությանը (մարզանք, խաղ, ձիավարժություն, զինավարժություն ևն)։

Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է ազնվական ընտանիքում («Անատի տնից» ըստ Անանիա Շիրակացու) `Տարոնի Հացեկաց բնակավայրում (նույնացվում է որպես Մուշի դաշտավայրի Հացիկ գյուղ), և մահացավ Վաղարշապատում: Նա Վարդանի անունով մարդու որդին էր: Կորյունը, նրա աշակերտն ու կենսագրագետը, պատմում են, որ Մաշտոցը (իր աշխատանքում չի նշում անունը Մեսրոպ) ստացել է լավ կրթություն և տիրապետել է հունարեն և պարսկական լեզուներին: Իր բարեպաշտության և սովորելու շնորհիվ Մեսրոպը նշանակվեց Խոսրով IV թագավորի քարտուղար: Նրա պարտականությունն էր հունարեն և պարսկական կերպարներով գրել սուվերեն հրամաններն ու խմբագրությունները:

Աստծո ծառայության համար թողնելով դատարանը, նա վերցրեց սուրբ պատվերները և ընտրված մի քանի ընկերների հետ հեռացավ վանք: Այնտեղ, ասում է Կորյունը, նա գործադրեց մեծ խստություններ ՝ դիմանալով քաղցին ու ծարավին, ցրտին ու աղքատությանը: Նա ապրում էր բանջարեղենի վրա, հագնում էր մազերի վերնաշապիկ, քնում էր գետնին և հաճախ ամբողջ գիշերներ էր անցկացնում աղոթքի և Սուրբ Գրությունների ուսումնասիրության մեջ: Այս կյանքը նա շարունակեց մի քանի տարի: Հայաստանը, այդքան ժամանակ հռոմեացիների և պարսիկների ռազմաճակատը, կորցրեց իր անկախությունը 387 թվականին և բաժանվեց Բյուզանդական կայսրության և Պարսկաստանի միջև, որի շուրջ վերջին հինգերորդը տրվեց մոտ հինգ հինգերորդը: Արևմտյան Հայաստանը ղեկավարում էին բյուզանդական գեներալները, մինչդեռ հայ թագավորը ղեկավարում էր, բայց միայն որպես ֆեոդորական, Պարսից Հայաստանի վրա: Եկեղեցին, բնականաբար, ազդեցություն ունեցավ այս բռնի քաղաքական փոփոխությունների վրա, չնայած քաղաքացիական անկախության կորուստը և տարածքի բաժանումը չէին կարող ոչնչացնել դրա կազմակերպումը կամ ենթարկվել նրա ոգուն: Հալածանքները դա միայն ավելի մեծ աշխուժություն առաջացրին և արդյունք ունեցան հոգևորականներին, ազնվականներին և հասարակ ժողովրդին ավելի մոտեցնելուն: Այս շրջանի հիմնական իրադարձությունները հայկական այբուբենի գյուտն են, պատարագի վերանայումը, եկեղեցական և ազգային գրականության ստեղծումը և հիերարխիկ հարաբերությունների ճշգրտումը: Այս գործին յայտնի կերպով կապւում են երեք տղամարդ ՝ Մեսրոպը, Իսահակ Պատրիարքը և Վրամշապուհ թագավորը, որը 389-ին յաջորդեց իր եղբօր Խոսրով IV- ին: 394 թ., 394 թ. Աստծո խոսքը հեթանոս կամ կիսաան հեթանոս ժողովրդին:

Սամուրայը ժառանգական ռազմական ազնվականությունն էր և միջնադարյան և վաղ ժամանակակից Ճապոնիայի սպայական կաստա-ն ՝ 12-րդ դարից մինչև 1870-ական թվականներին դրանց վերացումը: Նրանք Դեյմիոյի (մեծ ֆեոդալային հողատերերի) լավ վարձատրվող պահապաններն էին: Նրանք ունեին բարձր հեղինակություն և հատուկ արտոնություններ, ինչպիսիք էին ՝ երկու սուր կրելը: Նրանք մշակում էին մարտական առաքինությունների բուշիդոյի կոդերը, ցավից անտարբերությունը և անսասան հավատարմությունը ՝ ներգրավվելով տեղական շատ մարտերում: Խաղաղ Էդոյի ժամանակաշրջանում (1603-1868) նրանք դարձան դայմիոյի կալվածքների տնտեսավարողներն ու պալատները ՝ ձեռք բերելով կառավարման փորձ և կրթություն: 1870-ականներին նրանք կազմում էին բնակչության 5% -ը: Մեյջի հեղափոխությունն ավարտեց նրանց ֆեոդալական դերերը և նրանք անցան մասնագիտական և ձեռնարկատիրական դերերի: Նրանց հիշողությունը և սպառազինությունը մնում են նշանավոր ճապոնական ժողովրդական մշակույթում:

Ատոմ,մոլեկուլ:Պարզ և բարդ նյութեր:
Հին Հունաստանի հռչակավոր փիլիսոփա Դեմոկրիտոսը դեռևս 2500 տարի առաջ եզրակացրեց՝ բոլոր նյութերը կազմված են մանրագույն, անտեսանելի, հավերժ շարժման մեջ գտնվող մասնիկներից: Այդ մասնիկները հույն փիլիսոփաներն անվանեցին ատոմներ(ատոմոս բառը հունարենից թարգմանաբար նշանակում է անբաժանելի): Ժամանակակից ֆիզիկոսները հաստատեցին, որ ատոմները թեև անզեն աչքի համար տեսանելի չեն, բայց իրականում գոյություն ունեն: Ատոմ անվանումը զուտ պատմական է: XX դարում ֆիզիկոսներն ապացուցել են, որ ատոմը ֆիզիկական ճանապարհով կարելի է բաժանել այսպես կոչված տարրական մասնիկների և ստանալ ատոմային էներգիա: Հաստատվել է, որ ատոմը ֆիզիկապես բաժանելի է: Այդ խնդրի ուսումնասիրությամբ զբաղվում է ֆիզիկան: Քիմիան ուսումնասիրում է նյութերն ու քիմիական ռեակցիաները, որոնցում ատոմները չեն բաժանվում: Ատոմները նյութի փոքրագույն, քիմիապես անբաժանելի մասնիկներն են,էլեկտրաճեզոք են:Ներկայումս հայտնի է 117 քիմիական տարր: Երկրի վրա և տիեզերքում հայտնա-բերվել է 92 տեսակի ատոմ, որոնք միմյանցից տարբերվում են կառուցվածքով, չափերով և զանգվածով: Մնացած 25-ը ստացվել են արհեստական ճանապարհով՝ տարբեր ֆիզիկական եղանակներով: Դրանք անկայուն են և փոխարկվում են մեկը մյուսի: Տարբեր տեսակի ատոմների մասին տեղեկություններն ընդհանրացված են Ջոն Դալթոնի մշակած ատոմային տեսության մեջ: Այդ տեսության էությունը հետևյալն է.                                                                                                                                       
 

Ատոմա-մոլեկուլային տեսություն

1.Գոյություն ունեն մոլեկուլային,ատոմային և իոնային կառուցվածքով նյութեր:

 2. Մոլեկուլը նյութի փոքրագույն մասնիկն է,որը պահպանում է նյութի հատկությունները:

3. Մոլեկուլները կազմված են ատոմներից:
4.Ատոմը հունարենից թարգմանվում է անբաժանելի:
5.Ֆիզիկական երևույթների ժամանակ և ատոմները և մոլեկուլները պահպանվում են,քիմիական երևույթների ժամանակ մոլեկուլները քայքայվում  են,ատոմները պահպանվում են:
6. Ատոմները քիմիապես անբաժանելի մասնիկներ են:
7.և մոլեկուլները և ատոմները գտնվում են անընհատ շարժման մեջ:
8.Քիմիական տարրը միատեսակ հատկություններով օժտված ատոմների որոշակի տեսակ է:
9.Միևնույն տեսակի կամ տարրի ատոմների միացումից առաջանում են պարզ նյութեր,երկու և ավելի տեսակի ատոմների կամ տարրերի միացումից` բարդ նյութեր:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Բացատրե՛ք «ատոմ» բառի իմաստը և տվե՛ք նրա սահմանումը:

Ատոմը դա նյութի փոքրագույն մասնիկն է, որը թարգմանաբար նշանակում է «անբաժան»

2. Պատկերացրե՛ք, որ ձեր ձեռքին կախարդական փայտիկ է, և դուք փոխարկում եք ա) քարը` ավազի, բ) թթվածինը` օզոնի, գ) սառույցը` գոլորշու: Ո՞ր դեպքում եք դուք քիմիական փոխարկում կատարել:

Տարբերակ (բ) քանի որ առաջանում են նոր նյութեր

3. Հետևյալ նյութերից որո՞նք են պարզ` ջուր, օզոն, պղինձ, թթվածին, ազոտ:

Ջուրը և թթվածինը, քանի որ նրանց բաղադրության մեջ կա ընդամենը մի նյութ (Ազոտ|N) (Թթվածին|O)

4. Լրացրե՛ք բաց թողած բառը. «Քիմիական տարրը միատեսակ հատկություններով օժտված ատոմների որոշակի տեսակ է»:

5. Ո՞ր պնդումն է վերաբերում 1. պարզ նյութին, 2. բարդ նյութին. ա) ջուրը կազմված է ջրածնի և թթվածնի ատոմներից,բ) մեխը պատրաստված է երկաթից,գ) ածխաթթու գազը կազմված է ածխածնի և թթվածնի ատոմներից,դ) մատիտի գրաֆիտը կազմված է ածխածնի ատոմներից,ե) շաքարը կազմված է ածխածնի, թթվածնի և ջրածնի ատոմներից:

Պարզ նյութեր — բ), դ)

Բարդ նյութեր — ա), գ), ե)

Մի անգամ ընկերներիս հետ դասից ուշանալով գտնվում էինք խանութում երբ ցանկացանք կարճեցնել ճանապարհը շուտ ներկայանալու համար, երբ մենք շտապում էինք դասի հանկարծ նկատեցինք ոչ հեռու գտնվող շներին։ Նրանք սկսեցին մեզ հետապնդել և արագ վազելով ցանկանում էին հասնել մեզ, իսկ մենք գործածելով ավելի շատ ուժեր փորձեզինք փաղչել նրանցից, իսկ դպրոցը գտնվում էր մոտավորապես 60 մետրի վրա, մենք հասանք դպրոց իսկ շները դեռ շարունակում էին անդադար վազել մեր ետևից։ Մենք փորձեցինք ագրեսիա կիրառել շների դեմ, բայց դա վատ որոշում էր, քանի որ այդպես մենք նրանց ավելի շատ գազազեցրինք, իսկ հետո շտապելով եկան շների տերերը և ներեղություն խնդրելով տարան իրենց շներին։

Ես ունեմ շատ հետաքրարություններ որով կարելի է ասել զբաղվում եմ ամեն օր, բայց կան զբաղմունքներ որոնք իմ համար ամենահետաքրքիրն են։ Ես սիրում եմ քայլել բուսականությունով լի վայրերում օրինակ՝ այգում, քաղաքից դուրս և այլն։ Սիրում եմ յուրաքանչյուր տեսակի բնության ձայներ սիրում եմ ծառերի խշշոցը, թռչունների ծլվլոցը, առվակի քչքչոցը և այլ ձայներ, սիրում եմ նաև զբաղվել բակային խաղերով ընկերներիս հետ։ Սիրում եմ հետևել առավոտյան արևածագը և երեկոյան մայրամուտը, հետաքրքրված եմ նաև տիեզերքով, տիեզերքում կատարվող իրադարձություններով, կարդում եմ տիեզերքի մասին։ Ընտանիքով հաճախ դիտում ենք հետաքրքիր հաղորդումներ ինչպես նաև ֆիլմեր։ Սիրում եմ երազել ապագայի մասին, իմ հետագա պլանների մասին և սխալ եմ համարում այն մարդկանց ովքեր կարող են ինձ խանգարել իմ կյանքի հետ կապված զբաղմունքների հարցում։

Այս ժամանակներում կան տարբեր տեսակի շփումներ։ Կան մտերմիկ ընկերական շփումներ, կան թշնամական հարաբերություններ և այլն, բայց դժվար է պատկերացնել աշխարհը առանց շփման, առանց ընկերների և հարազատների հետ խոսակցությունների։ Երբ շփումը վերանա մարդիկ մեկուսանում են և սկսում են ապրել միայնակ և բանտարկված։ Ամպայման չե մարդ լինի փակված բանտախցերում որպեսզի նա համարվի բանտարիված, եթե նրա մտածելակերպը և շփումը սահմանված է նա արդեն համարվում է բանտարկված։

Праздник Масленицы – один из любимейших праздников русского народа. Из всех славянских праздников Масленица – самый древний, так как возник задолго до принятия христианства на Руси. Предки русских отмечали праздник проводов зимы и встречи весны в честь языческого бога плодородия и скотоводства Волоса. А поскольку праздник был приурочен к определенному циклу земледельческого календаря – началу весны, то и полагалось проводить зиму по всем правилам, чтобы не навлечь на себя ее гнев в следующем году, и, конечно же, достойно встретить весну. И это было не случайно: ведь древним славянам было свойственно олицетворение природы, от которой они полностью зависели. Масленица  по сей день живет как проявление надежды на сытный год. Отсюда и прославление весны, и всеобщее веселье. 

Масленица – один из самых радостных и светлых праздников. Это веселые проводы зимы, озаренные радостным ожиданием близкого тепла, весеннего обновления природы. Масленица как раз приходится на ту пору зимы, когда стоят оттепели, с крыш льет капель, день увеличивается, а мрак и холод отступают. Поэтому на Руси очень любили этот праздник и отмечали так же широко, весело и щедро.

Масленица приходится на неделю, предшествующую Великому посту. Принятие христианства в X в. внесло значительные изменения в славянские верования, традиции и культур славян. Постепенно языческая религия стала вытесняться христианской. Однако укоренившиеся веками традиции трудно было вычеркнуть из повседневной жизни. Масленица была принята христианской церковью как религиозный праздник. В церковном календаре Масленица называется «сырной» или «мясопустной» неделей.  Однако вся символика масленичных обрядов по-прежнему связана с древними языческими традициями, о чем свидетельствует идол-чучело Масленицы.

Даже блины, непременный атрибут масленицы, имели ритуальное значение: круглые, румяные, горячие, они являли собой символ солнца, которое все ярче разгораясь, удлиняло дни.

Каждый масленичный день имеет свой смысл и название. Все дни Масленичной недели имеют свои особенные названия: понедельник – встреча, вторник – заигрыши, среда – лакомка, четверг – разгул, перелом, широкий четверг, пятница – тещины вечерки, суббота – золовкины посиделки, воскресенье – проводы, прощанье, целовник, прощёный день.

К первому дню устраивали катания с гор, качели, балаганы, столы с угощениями.

На «заигрыши» – второй день праздника – молодые вступали в игры и знакомились с представителями противоположного пола.

В среду принято было приглашать в гости зятьев на блины. В четверг происходил накал веселья, пик праздничных забав. Массовые гулянья, катание на лошадях по улицам с песнями, кулачные бои. После четверга буйство праздника шло на убыль. Отсюда второе название «перелом». В пятницу зятья угощали своих тещ блинами. Зять обязан был лично пригласить тещу с вечера накануне. В субботу празднование больше приобретало домашний характер, и уже молодая невестка приглашала родных в гости.В воскресенье праздник заканчивался. Торжественно сжигали куклу Масленицу с приговорами: «Полно зимушка зимовать – весна идет».

Пепел рассеивали по полю, чтобы урожай был богатый. В этот день просили прощения, что заключалось поцелуем, поэтому воскресенье еще называли «целовник».

Языческий разгульный характер праздника в первые дни сочетался с глубоким христианским смыслом в ритуале прощения в воскресенье, которое в церковном календаре имеет название «прощёное». Чтобы очиститься от всего греховного накануне Великого поста, люди прощали друг друга и обязательно были прощены.

1. Является ли Масленица исконно христианским праздником? Да так как это празднуют христианины
2. С чем первоначально было связано празднование Масленицы на Руси? Древние предки русских праздновали Масленицу после принятии христианства.
3. Почему Масленица называлась «мясопустной» неделей? Потому что нельзя есть мясо в этой неделе.
4. Какое ритуальное блюдо готовят на Масленицу и почему? Гостям часто угощают блинами.
5. Дайте названия дней недели Масленицы. понедельник – встреча, вторник – заигрыши, среда – лакомка, четверг – разгул, перелом, широкий четверг, пятница – тещины вечерки, суббота – золовкины посиделки, воскресенье – проводы, прощанье, целовник, прощёный день.
6. Как называется «армянская масленица» и как еë празднуют в Армении? В Армении празник переводится как «Бун Барекендан», его проднуют не едя мясо и то что приносят животные.

Փակագծում տրված բառերը գրի՛ր կետերի փոխարեն՝ դնելով պահանջված թվով:

Այն ժամանակ Լեհաստանում ապրում էին(ապրել) հարյուր տասնինը վայրի ցլեր(ցուլ ) որոնք (որ) չորս պահված(պահվել) փորձատեսությունում , յոթը՝ կենդանաբանական այգիներում, իսկ հարյուր ութ ցլեր(ցուլ) կա՛մ արգելանոցներում էին ապրում(ապրել), կա՛մ ազատ արածում էին(արածել)՝ որտեղ որ պատահեր, բայց և անտառային նախարարության մշտական հսկողության տակ (եմ):

Իսկ առաջներում, երբ անտառի թավուտներում արածում էին(արածել) ավելի քան հազար հինգ հարյուր ցոլ(ցուլ), ոչ մեկը չէր հետևում նրանց:

Միայն Ուզանդայի Մյավա թերակղզում իննսուն գետաձիեր(գետաձի) ավելի քան հարյուր խոտաճարակ խոշոր կենդանիներ(կենդանի) են ապրում: